ArtikelenGetest voor de binnenvaart

Regen in de ochtendmail: hoeveel water komt er bij Maxau?

In mijn ochtendmail staat hoeveel regen er de komende 5 dagen boven Maxau valt. Zo vertaal je dat getal naar centimeters en naar een dag.

Elke ochtend staat in de mail hoeveel regen er de komende 5 dagen boven Maxau valt, met een oordeel: droog, wat regen of flink nat. Ik heb 21 jaar regen en waterstand naast elkaar gelegd (2000–2020). Dit is wat dat oordeel betekent.

  • de mail zegt

    Droog

    meestal onder 10 mm

    Geen effect. Maxau zakt gewoon door.

  • de mail zegt

    Wat regen

    meestal 10 tot 30 mm

    De daling stopt. Soms komen er 20 cm of meer bij.

  • de mail zegt

    Flink nat

    meestal meer dan 30 mm

    Maxau stijgt bijna altijd. De helft van de keren 50 cm of meer.

Het oordeel kijkt naar waar en wanneer de regen valt: in de winter telt regen in de Alpen niet mee, en regen op dag 4 en 5 telt minder. Daarom hoort er geen vaste grens in mm bij. Van november tot maart is 20 à 25 mm vaak al flink nat, de rest van het jaar meestal pas 30 à 35 mm.

Hoeveel stijgt Maxau in de 4 dagen na het oordeel?
Droogmeestal +2 cm · kans op ≥ 20 cm: 6%
Wat regenmeestal +8 cm · kans op ≥ 20 cm: 28%
Flink natmeestal +52 cm · kans op ≥ 20 cm: 78%
0 cm+50+100+150
meestal (mediaan) de helft van de keren 8 van de 10 keer

Waar valt de regen?

Het totaal in de mail telt elk gebied mee naar zijn oppervlak. Zwitserland weegt daardoor het zwaarst, maar regen in het Zwarte Woud is het snelst in Maxau.

Bovenrijn-vlakte7%+1Zwarte Woud12%+1Hochrhein10%+1 à 2Bodensee10%+2Aare22%+2Reuss11%+2Limmat10%+2Alpenrijn18%+2Maxauverder naar KaubBasel
Schematisch, niet op schaal. Percentage = aandeel in het totaal van de mail. Donker = Zwitserland. +1 = Maxau staat de dag na de regen het hoogst.

Wanneer zie je het in Maxau?

Regen in het Zwarte Woud zie je de dag erna. Regen in Zwitserland komt een dag later, en zakt daarna langzaam weg door de meren. In de winter blijft regen in de Alpen grotendeels liggen als sneeuw.

Regen op woensdag. Wanneer staat Maxau het hoogst?
woregendovrzaZwarte Woud en vlakteHochrheinZwitserlandVan november tot maart nauwelijks effect

Hoe donkerder, hoe hoger Maxau staat door de regen van woensdag. Regent het meerdere dagen, tel dan vanaf de laatste natte dag. Kaub zit er nog 1 à 2 dagen achter.

Hoeveel komt er?

Zet het totaal in mm uit de mail op de schuif en kies het seizoen. Je ziet wat Maxau in de 4 dagen erna meestal deed, en hoe ver dat uiteenliep.

Seizoen

Bij dit totaal stijgt Maxau in de 4 dagen erna meestal

+13 cm

Helft tussen
+1 en +38 cm
Kans ≥ 20 cm
40%
Kans ≥ 50 cm
19%

8 van de 10 keer tussen 0 en +71 cm. Op basis van 2000–2020, met de regen die echt viel.

Het oordeel in de mail is iets preciezer dan dit totaal: het telt regen in de Alpen in de winter niet mee en regen op dag 4 en 5 minder. Wijzen ze verschillende kanten op, ga dan uit van de mail.

Waarom de ene keer meer dan de andere?

In de winter geeft dezelfde regen ruim twee keer zoveel water: de grond is nat, er verdampt weinig en regen valt op sneeuw in het Zwarte Woud.

Een droge periode ervoor maakt het niet kleiner. Bij een lage stand stijgt Maxau even veel of iets meer. Hij zakt alleen langzamer als de regen uitblijft.

Meer dan 30 mm: zoveel stijgt Maxau meestal, per maand
95
73
76
50
48
36
34
37
47
55
66
93
janfebmrtaprmeijunjulaugsepoktnovdec

Stijging in cm binnen 4 dagen (mediaan). Donker: november tot maart.

Zo ging het in oktober

Drie keer ongeveer 20 mm regen, drie keer hetzelfde patroon: een à twee dagen later staat Maxau hoger. Maar de stijging liep uiteen van 23 tot 60 cm.

28030032034036019 mm regen+38 cm21 mm+23 cm23 mm+60 cmMaxau (cm)Regen boven Maxau (mm per dag)1 okt8 okt15 okt22 okt
Maxau in oktober 2026. Stijging = van de stand op de regendag tot de top daarna. Tussendoor schommelt Maxau 10 à 15 cm per dag, ook zonder regen.

Hoe zeker is dit?

De cijfers komen uit 21 jaar, met zo’n 500 flink natte periodes. Genoeg voor een vuistregel, niet voor een belofte.

Ik heb gerekend met de regen die echt viel. Een voorspelling voor dag 4 en 5 zit er vaker naast, dus reken op meer spreiding.

Maxau staat dit najaar lager dan ooit in 2000–2020. Bij zulke standen zijn de cijfers niet getest.

Voor de komende dagen blijft de officiële verwachting van HVZ leidend. Dit stuk helpt je de regen verder vooruit te lezen. Kaub komt 1 à 2 dagen later en hangt ook af van Neckar en Main, die niet in de mail staan.

Hoe ik dit heb uitgerekend
  • Regen per gebied: ERA5-Land van het Europese weercentrum ECMWF, per dag, 2000–2022. Opgeteld met dezelfde weging als in de mail.
  • Waterstand: pegel Maxau (WSV, PEGELONLINE), 2000–2020.
  • Voor elke ochtend om 08:00: de regen van vandaag plus de 4 dagen erna, en de hoogste stand van Maxau in de 96 uur daarna min de stand van dat moment.
  • Het oordeel in de mail: de regen per gebied gewogen naar hoe sterk Maxau er in dat seizoen op reageerde, dag 4 voor de helft en dag 5 voor een kwart. Getoetst door telkens één jaar weg te laten en dat jaar te voorspellen: van de stijgingen van 50 cm of meer viel 87% in ‘flink nat’, tegen 75% met alleen het totaal.
  • Looptijden: per 6 uur gekeken hoe Maxau verandert na regen in elk gebied. De Zwitserse gebieden regenen bijna altijd tegelijk en zijn daarom samen genomen.
  • Controle: van 29 september tot 23 oktober 2026 voorspelde de mail gemiddeld 20 mm voor 5 dagen; er viel gemiddeld 20 mm.

Ik reken voor binnenvaartondernemers de vragen achter grote beslissingen door. Deze analyse hoort bij de waterstandsmail die ik elke ochtend verstuur.

Weet het als eerste wanneer de voorspelling verandert

Ik stuur iedere ochtend de voorspelling voor Maxau, Kaub en Duisburg-Ruhrort, en een extra mail zodra die substantieel verandert. Bekijk een voorbeeld.